Maatschappij

It takes a village to raise a child” is een Afrikaans gezegde dat ook voor de Nederlandse maatschappij geldt. Goede kinderopvang draagt bij aan de ontwikkeling van kinderen en als kinderen vanaf het begin gelijke kansen krijgen is dat niet alleen goed voor het individuele kind, maar ook voor de hele maatschappij. Daarom is het van belang om met de middelen die de overheid inzet op efficiënte wijze te sturen op kwaliteit, betaalbaarheid en  toegankelijkheid.

Het rendement van kinderopvang

James J. Heckman is Professor of Economics aan de Universiteit van Chicago, een winnaar van de Nobelprijs voor de Memorial Prize in economie en een expert in de economie van menselijke ontwikkeling. Via het Centre for the Economics of Human Development van de universiteit heeft hij baanbrekend werk verricht met een consortium van economen, ontwikkelingspsychologen, sociologen, statistici en neurowetenschappers, waaruit blijkt dat een goede ontwikkeling van de vroege kinderjaren een grote invloed heeft op de gezondheid, de economische en sociale resultaten voor individuen en de samenleving in het algemeen. Heckman heeft aangetoond dat er grote economische voordelen te behalen zijn door te investeren in de ontwikkeling van jonge kinderen.Professor Heckman  uitgebreide nieuwe studie, Early Childhood Education, behandelt twee belangrijke kwesties in het debat over programma’s voor jonge kinderen: zijn ze effectief en zouden ze gesubsidieerd moeten zijn door de overheid. Uit onderzoek van Heckman en co-auteurs blijkt dat kansarme kinderen het meest profiteren van een verscheidenheid aan interventies voor jonge kinderen en dat de samenleving een hoger rendement haalt uit gerichte investeringen. Als gevolg hiervan zouden beleidsmakers er verstandig aan doen om middelen gericht in te zetten in plaats van universele subsidies voor alle kinderen. Lees meer hierover:  Early Childhood Education – Qaulity and Access Pay Off

Arbeidsparticipatie

In Nederland is de arbeidsparticipatie in het aantal gewerkte uren relatief laag in vergelijking met andere landen, terwijl we met het bereiken van de pensioenleeftijd van de babyboomgeneratie te weinig werkende mensen hebben om alle vacatures in te vullen. Ook daarom is kinderopvang onmisbaar voor de economie van Nederland en is goede toegankelijkheid cruciaal. 

Gratis kinderopvang

Door de toeslagen affaire is de, vooral politieke roep, voor (bijna) gratis kinderopvang steeds sterker. De vraag komt dan op of gratis kinderopvang het bereiken van de doelstellingen van  kinderopvang: verhogen arbeidsparticipatie, ontwikkeling van kinderen en het creëren van gelijke kansen, dat dichterbij brengt.

Het Ministerie van SZW heeft 4 scenario’s uitgewerkt welke zijn doorgerekend door het CPB. (Notitie Doorrekening scenario’s kindvoorzieningen CPB). Voor alle scenario’s geldt stimulering of verplichting van 5 gelijke schooldagen ten behoeve van een betere aansluiting met de BSO. Daarnaast is er geen duidelijke inschatting gemaakt van de verwachte verschuiving van informele naar formele opvang bij de scenario’s waarbij de ouderbijdrage niet inkomensafhankelijk is en zijn deze kosten niet in de berekeningen meegenomen.

In het doorrekenen van de scenario’s worden de extra kosten gecompenseerd door onder andere het afschaffen van de inkomensafhankelijke combinatiekorting, verlagen van de kinderbijslag, verhogen van Aof-premie werkgevers (Arbeidsongeschiktheidsfonds) en het verhogen van het toptarief inkomstenbelasting. In de tabel staat een overzicht van de effecten van de verschillende scenario’s.

Scenario 1: Optimalisatie van het huidige stelsel

In dit scenario wordt het verbetertraject toeslagen dat is ingezet verder doorgevoerd, en is vereenvoudiging van de verlofregelingen rondom de geboorte en zorg voor het kind voorzien. Er komen extra uren voor de pedagogisch medewerkers voor voorbereiding en afstemming met onderwijs en betere voorlichting en bewustwording over de combinatie van werken en zorgen. Om de extra kosten voor ouders te verminderen vindt er onderzoek plaats naar herijking van het maximum uurtarief.

Scenario 2: Eenvoudigere en betaalbare voorzieningen voor werkende ouders

De eigen bijdrage voor alle werkende ouders gaat naar 4 % van het maximum tarief, Ouders krijgen een factuur van de kinderopvang organisatie voor de eigen bijdrage plus de kosten boven het maximum uurtarief. De overheid betaald de 96% direct aan de kinderopvang instellingen.

Scenario 3: Kindvoorzieningen voor alle gezinnen

In dit scenario hebben alle gezinnen een toegangsrecht voor de dagopvang en de bso. Dit toegangsrecht heeft in het eindstadium de omvang van 4 dagen kinderdagopvang (0 -4 jaar) of 4 middagen buitenschoolse opvang (4 – 12 jaar) en is gratis voor alle gezinnen met kinderen, los van inkomen of arbeidsstatus. Er komt een vaste uurprijs en kinderopvang organisaties worden direct door de overheid betaald, een vrijwillige of extra bijdrage voor ouders is niet toegestaan. Er komen hogere kwaliteitseisen.

Scenario 4: Richting een integrale voorziening

In dit scenario gaat het toegangsrecht naar 5 dagen en is verdergaande integratie van opvang en primair onderwijs voorzien. Deze integratie is geen verplichting, het staat kinderopvang organisaties en schoolbesturen vrij hiervoor te kiezen, al of niet op 1 locatie.

 

Hybride markt

Ontwikkelingen in de sector hebben het type ondernemerschap door de jaren heen veranderd. Er is sprake van een hybride stelsel van kinderopvang: een gereguleerde marktsector met publieke en private financiering, uitgevoerd door zowel commerciële als maatschappelijke aanbieders. Daarnaast moet bedacht worden dat de kinderopvangmarkt geen gewone markt is; het gaat om vertrouwen en professionele verantwoordelijkheid. Men is het er over eens dat ondernemerschap in de kinderopvang een toegevoegde waarde heeft (klantgerichtheid, divers aanbod, flexibiliteit), maar niet zonder kanttekeningen. Er moet sprake zijn van een hybride markt waar evenwicht heerst tussen de maatschappelijke doelen van kinderopvang en commerciële doelen. Ook in de reflectiebrief op het kinderopvangstelsel heeft de staatssecretaris van SZW destijds aangegeven de meerwaarde te zien van het hybride stelsel, waarin ondernemerschap de veelzijdigheid van de kinderopvang bevordert, waarbij een goede dienstverlening aan ouders tot stand komt en een goede kwaliteit geboden wordt met ruimte voor innovatie en flexibiliteit. Dit komt daarmee ook de keuzevrijheid ten goede die ouders hebben om te kiezen voor een kinderopvang die bij hen en hun kind past. Zie ook brief aan Tweede Kamer: Onderzoeken Kinderopvang en Antwoorden Tweede Kamer vragen 2020

Actueel

Scenario’s Kindvoorziening

Vier scenario’s uitgewerkt met de verwachte effecten op de ontwikkeling van kinderen, arbeidsparticipatie, inkomensgelijkheid, de kosten en de manier waarop die gedekt moeten worden en

Lees verder »